Jilt Dijksheide

De Jilt Dijksheide, genoemd naar de laatste eigenaar-vervener, is het enige overgebleven heidegebied in het Westerkwartier in de Nederlandse provincie Groningen, gelegen tussen de buurtschappen Trimunt en Zethuis langs de voormalige tramlijn Drachten - Groningen. Het vormt samen met het Trimunter ontginningsbos een natuurgebied dat onder beheer staat vanStaatsbosbeheer. De oppervlakte aan heide bedraagt ruim 20 ha. In het zuidelijke deel ligt een vennetje.

Schotse hooglanders en landgeiten helpen het gebied open te houden. Er lopen meestal 2 of 3 exemplaren van dit koeienras.
Vanwege de natuurhistorische waarde is het gebied voor bezoekers gesloten. Vanaf de Heideweg en het pad over het oude trambaantje is het gebied echter redelijk te overzien. Er loopt een wandelpad langs de rand van de Jilt Dijksheide.

Trimunt

Trimunt is een gehucht wat bestaat uit een aantal verspreid liggende huizen tussen de A7, de grens met de gemeente Grootegast en de grens met de gemeente Opsterland in Friesland.

De naam Trimunt verwijst naar het klooster In Tribus Montibus dat hier in de middeleeuwen heeft gestaan. Van het vrouwenklooster is niet veel bekend. Oorspronkelijk hoorde het tot de orde van de Benedictinessen, in de veertiende eeuw werd het door het klooster van Aduard onder zijn hoede genomen en werd het een Cisterciënzer klooster. Vandaag de dag is het klooster verdwenen en kan ook niet meer bepaald worden wat de exacte ligging ervan was.

Trimunt lag oorspronkelijk op een zandrug in een uitgestrekt hoogveengebied. Na de ontginning hiervan is op de lager gelegen delen een open weide gebied ontstaan waarin meerdere petgaten aan de vervening herinneren. Direct rond Trimunt is in de jaren dertig van de twintigste eeuw het Ontginningsbos aangelegd. Dit bos en de omgeving is in beheer bij Staatsbosbeheer. Iets ten noordwesten van het gehucht ligt het laatste heideveld van het Westerkwartier: de Jilt Dijksheide.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is er op Trimunt een radarstation gebouwd door de Duitsers. De bedoeling was dat deze vliegbasis Leeuwarden zou ondersteunen. De basis is echter niet voor het einde van de oorlog voltooid. De bunkers van deze basis staan nog in het ontginningsbos en zijn half in de grond weggezakt. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn tijdens de April-meistaking in 1943 zestien bewoners van de nabijgelegen Haarsterweg op Trimunt standrechtelijk doodgeschoten. Daaronder een jongen van 13 jaar. Ter nagedachtenis aan hen is er een monument, omringd door 16 eiken opgericht op de plek waar de executies plaats hebben gevonden, waar ze nog elk jaar op 4 mei herdacht worden.

Trimunt werd tot 1985 doorsneden door de Tramlijn Drachten - Groningen. Over het voormalige tracé loopt nu een fietspad.

 

Ot en sien museum.

Museumboerderij Ot en Sien ter Surhuisterveen is een plek waar de tijd 100 jaar heeft stilgestaan. Hier vindt u nog het winkeltje, schooltje en de dokterspraktijk uit de tijd van toen. Unieke, nostalgische monumenten uit een periode van uitvindingen en burgerlijke rust. Geniet en beleef de sfeer van toen!

Het gehele museum is ook met een rolstoel te bezichtigen.

Ot en sien museum, jan binnenslaan, Surhuisterveen, www.museum-otensien.nl

Witte nonnen pad.

“Overal, waar je ook bent, hoor je, als je heel goed luistert, in het zuchten van de wind de stem van gedwarsboomde liefde. Nooit zal de ongelukkige stem van een doorkruiste liefde rust vinden, voor altijd zal zij galmend over het land jagen, meegevoerd door de vlagen van de wind.”

Zo begint de vertelling van de witte nonnen, bij het Witte Nonnenpad. Het lijkenhuisje van de kerk van Marum is het startpunt voor deze ervaringsroute door het Haarsterbos, langs de waterkerende Leidijk en over de Jilt Dijksheide. Tijdens de vertelling in het lijkenhuisje en de wandelroute door bos en heide neemt de witte non je mee naar de middeleeuwse geschiedenis van het landschap.